1. ទំព័រដើម
  2. ថ្នាក់ទី ៧
  3. មេរៀនទី ១៩
១៩
មេរៀនទី ១៩ · គណិតវិទ្យាថ្នាក់ទី ៧

ភាពឆ្លុះ

ធរណីមាត្រ៥ ផ្នែកលំហាត់ ៥០សំណួរពហុជ្រើសរើស ៥០
ប្រវត្តិនៃភាពស៊ីមេទ្រី និងភាពឆ្លុះ

«ភាពស៊ីមេទ្រី និងភាពឆ្លុះ» (Symmetry and Reflection) គឺជាគោលការណ៍គ្រឹះនៃសោភ័ណភាព និងតុល្យភាពនៅក្នុងសកលលោក។ នៅក្នុងធម្មជាតិ យើងអាចសង្កេតឃើញភាពឆ្លុះស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែង ចាប់តាំងពីរូបរាងស្លាបមេអំបៅ ផ្កាឈូក ស្លឹកឈើ ក្រឡាព្រិលទឹកកក រហូតដល់ទម្រង់រាងកាយមនុស្ស និងសត្វ។ តាំងពីសម័យបុរាណ ជនជាតិក្រិក និងរ៉ូមបានចាត់ទុកភាពស៊ីមេទ្រីថាជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសិល្បៈដ៏ល្អឥតខ្ចោះ។ ក្នុងគណិតវិទ្យា ភាពឆ្លុះគឺជាបំប្លែងធរណីមាត្រមួយប្រភេទ (Isometry) ដែលរក្សាទំហំ ប្រវែង មុំ និងក្រឡាផ្ទៃរបស់រូបធរណីមាត្រឱ្យនៅដដែល ដោយគ្រាន់តែផ្លាស់ប្ដូរទីតាំង ឬទិសដៅប៉ុណ្ណោះ។

នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មខ្មែរ ភាពស៊ីមេទ្រីត្រូវបានបុព្វបុរសខ្មែរយកមកប្រើប្រាស់ប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត និងទេពកោសល្យកំពូល។ ប្លង់មេនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត ប្រាសាទបាគង និងប្រាសាទបាយ័ន សុទ្ធសឹងតែត្រូវបានរៀបចំឡើងតាមអ័ក្សស៊ីមេទ្រីដ៏អស្ចារ្យពីកើតទៅលិច និងពីជើងទៅត្បូង។ លើសពីនេះ ក្បាច់ចម្លាក់ផ្ដែរ ហោជាង ស្លាបនាគ និងចម្លាក់ទេវតាទាញព្រ័ត្រជាមួយយក្សនៅលើស្ពាននាគ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីតុល្យភាពស៊ីមេទ្រីយ៉ាងល្អប្រណីត។ ក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ភាពឆ្លុះជាគោលការណ៍ចម្បងក្នុងការរចនាយានយន្ត យន្តហោះ កញ្ចក់អុបទិក ក្រាហ្វិកកុំព្យូទ័រ និងការសិក្សាអំពីរចនាសម្ព័ន្ធគ្រីស្តាល់ និងម៉ូលេគុល DNA។

សញ្ញាណទូទៅនៃភាពឆ្លុះ និងបំប្លែងធរណីមាត្រ

នៅក្នុងធរណីមាត្រប្លង់ គេបែងចែកភាពឆ្លុះជាបីទម្រង់សំខាន់ៗ ៖

  • ភាពឆ្លុះធៀបនឹងចំណុច (Central Symmetry) ៖ ជាបំប្លែងដែលបង្វែរគ្រប់ចំណុចកាត់តាមចំណុចនឹងមួយហៅថា ផ្ចិតឆ្លុះ (\(O\)) ដោយផ្ចិតឆ្លុះជាចំណុចកណ្ដាលនៃអង្កត់ភ្ជាប់រវាងចំណុចដើម និងចំណុចរូបភាព។

  • ភាពឆ្លុះធៀបនឹងបន្ទាត់ (Axial Reflection) ៖ ជាបំប្លែងឆ្លុះធៀបនឹងបន្ទាត់នឹងមួយហៅថា អ័ក្សឆ្លុះ (\(d\)) ដោយបន្ទាត់នោះជាមេដ្យាទ័រនៃអង្កត់ភ្ជាប់រវាងចំណុចដើម និងចំណុចរូបភាព។

  • បំប្លែងកិល (Translation) ៖ ជាការរំកិលរូបទាំងមូលទៅតាមទិស ទិសដៅ និងប្រវែងនៃវ៉ិចទ័រមួយកំណត់។

  • លក្ខណៈរួម ៖ រាល់បំប្លែងឆ្លុះ និងបំប្លែងកិល រក្សាប្រវែងអង្កត់ រង្វាស់មុំ ភាពត្រង់ជួរនៃចំណុច និងក្រឡាផ្ទៃ (រូបភាពប៉ុនរូបដើមជានិច្ច)។

ភាពឆ្លុះធៀបនឹងចំណុច (ផ្ចិតឆ្លុះ)

ចំណុចឆ្លុះធៀបនឹងចំណុចមួយ
  • និយមន័យ ៖ ចំណុច \(M'\) ឆ្លុះនឹងចំណុច \(M\) ធៀបនឹងចំណុច \(O\) កាលណា \(O\) ជាចំណុចកណ្ដាលនៃអង្កត់ \([MM']\)។

  • ផ្ចិតឆ្លុះ ៖ ចំណុច \(O\) ហៅថា ផ្ចិតឆ្លុះ នៃភាពឆ្លុះ។

  • លក្ខណៈ ៖ \(M, O, M'\) រត់ត្រង់ជួរគ្នា និង \(OM = OM'\)។

  • ចំណុចនៅនឹង ៖ ចំណុចឆ្លុះនៃផ្ចិតឆ្លុះ \(O\) ធៀបនឹង \(O\) គឺខ្លួនវាផ្ទាល់ (\(O' \equiv O\))។

រូបភាពនេះកំពុងរៀបចំ

ឧទាហរណ៍

នៅលើបន្ទាត់មួយ គេមានចំណុច \(A\) និង \(O\) ដោយ \(OA = 4\text{ cm}\)។
ក. សង់ចំណុច \(A'\) ឆ្លុះនឹង \(A\) ធៀបនឹង \(O\)។ គណនាប្រវែង \(AA'\)។
ខ. បើ \(I\) ជាចំណុចកណ្ដាលនៃ \([OA]\) តើចំណុចឆ្លុះ \(I'\) នៃ \(I\) ធៀបនឹង \(O\) នៅត្រង់ណា? គណនា \(OI'\)។

ដំណោះស្រាយ

ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
 ដោយ \(A'\) ឆ្លុះនឹង \(A\) ធៀបនឹង \(O\) នោះ \(O\) ជាចំណុចកណ្ដាលនៃ \([AA'] \implies OA' = OA = 4\text{ cm}\)។
ប្រវែង \(AA' = OA + OA' = 4 + 4 = 8\text{ cm}\)។ ដូចនេះ \(\boxed{AA' = 8\text{ cm}}\)
 ដោយ \(I\) ជាចំណុចកណ្ដាលនៃ \([OA]\) នោះ \(OI = \frac{OA}{2} = 2\text{ cm}\)។ ចំណុចឆ្លុះ \(I'\) ធៀបនឹង \(O\) ស្ថិតនៅលើកាំរស្មីផ្ទុយនឹង \([OI)\) ដោយ \(OI' = OI = 2\text{ cm}\)។ ដូចនេះ \(\boxed{OI' = 2\text{ cm}}\)

ភាពឆ្លុះធៀបនឹងចំណុច

១. គេមានអង្កត់ \([AB]\) ប្រវែង \(6\text{ cm}\) និងចំណុច \(O\) មួយនៅក្រៅអង្កត់នោះ។ ចូរសង់ចំណុច \(A'\) និង \(B'\) ឆ្លុះនឹង \(A\) និង \(B\) រៀងគ្នាធៀបនឹង \(O\)។
២. ប្រសិនបើ \(O\) ជាចំណុចកណ្ដាលនៃ \([AB]\) តើចំណុចឆ្លុះនៃ \(A\) ធៀបនឹង \(O\) គឺជាចំណុចណា?

រូបឆ្លុះធៀបនឹងចំណុច និងលក្ខណៈ

លក្ខណៈនៃរូបឆ្លុះធៀបនឹងចំណុច
  • អង្កត់ឆ្លុះ ៖ អង្កត់ពីរឆ្លុះគ្នាធៀបនឹងចំណុចមួយ ជាអង្កត់ស្របគ្នា និងប៉ុនគ្នា (\(AB \parallel A'B'\) និង \(AB = A'B'\))។

  • មុំឆ្លុះ ៖ មុំពីរឆ្លុះគ្នាធៀបនឹងចំណុចមួយ ជាមុំប៉ុនគ្នា (\(\widehat{A'B'C'} = \widehat{ABC}\))។

  • ត្រីកោណឆ្លុះ ៖ ត្រីកោណពីរឆ្លុះគ្នាធៀបនឹងចំណុចមួយ ជាត្រីកោណប៉ុនគ្នា (\(\triangle A'B'C' \cong \triangle ABC\)) និងមានផ្ទៃស្មើគ្នា។

  • ផ្ចិតឆ្លុះនៃរូប ៖ ប្រលេឡូក្រាម ចតុកោណកែង ការ៉េ ចតុកោណស្មើ មានផ្ចិតឆ្លុះត្រង់ចំណុចប្រសព្វអង្កត់ទ្រូង។ រង្វង់មានផ្ចិតឆ្លុះត្រង់ផ្ចិតរបស់វា។

រូបភាពនេះកំពុងរៀបចំ

ឧទាហរណ៍

គេឱ្យត្រីកោណ \(ABC\) មាន \(AB = 5\text{ cm}, BC = 6\text{ cm}, AC = 4\text{ cm}\) និងចំណុច \(O\) មួយ។
ក. រកប្រវែងជ្រុងទាំងបីនៃ \(\triangle A'B'C'\) ដែលជារូបឆ្លុះនៃ \(\triangle ABC\) ធៀបនឹង \(O\)។ ខ. ប្រៀបធៀបក្រឡាផ្ទៃ និងទិសដៅ \((AB)\) និង \((A'B')\)។

ដំណោះស្រាយ

ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
 ដោយភាពឆ្លុះរក្សាប្រវែង ៖ \(A'B'=5\text{ cm}, B'C'=6\text{ cm}, A'C'=4\text{ cm}\)។ ដូចនេះ \(\boxed{(AB) \parallel (A'B')}\) និង \(\boxed{S_{A'B'C'} = S_{ABC}}\)។

រូបឆ្លុះធៀបនឹងចំណុច

១. ចតុកោណកែង \(ABCD\) មួយមានក្រឡាផ្ទៃ \(24\text{ cm}^2\)។ រកក្រឡាផ្ទៃនៃរូបភាពឆ្លុះ \(A'B'C'D'\) របស់វាធៀបនឹងចំណុច \(O\) មួយ។
២. តើត្រីកោណសម័ង្សមានផ្ចិតឆ្លុះដែរឬទេ? ចុះរង្វង់មួយមានផ្ចិតឆ្លុះនៅត្រង់ណា?

ភាពឆ្លុះធៀបនឹងបន្ទាត់ (អ័ក្សឆ្លុះ)

ចំណុចឆ្លុះធៀបនឹងបន្ទាត់មួយ
  • និយមន័យ ៖ ចំណុច \(M'\) ឆ្លុះនឹងចំណុច \(M\) ធៀបនឹងបន្ទាត់ \((\Delta)\) កាលណា \((\Delta)\) ជាមេដ្យាទ័រនៃអង្កត់ \([MM']\)។

  • អ័ក្សឆ្លុះ ៖ បន្ទាត់ \((\Delta)\) ហៅថា អ័ក្សឆ្លុះ នៃភាពឆ្លុះ។

  • លក្ខណៈ ៖ \((\Delta) \perp [MM']\) ត្រង់ចំណុចកណ្ដាល \(H\) នៃ \([MM']\) (\(MH = M'H\))។

  • ចំណុចលើអ័ក្ស ៖ បើ \(M \in (\Delta)\) នោះរូបភាពឆ្លុះរបស់វាគឺខ្លួនវាផ្ទាល់ (\(M' \equiv M\))។

រូបភាពនេះកំពុងរៀបចំ

ឧទាហរណ៍

គេឱ្យបន្ទាត់ \((\Delta)\) មួយ និងចំណុច \(A\) នៅក្រៅ \((\Delta)\) ដោយចម្ងាយពី \(A\) ទៅ \((\Delta)\) ស្មើនឹង \(3\text{ cm}\)។
ក. សង់ចំណុច \(A'\) ឆ្លុះនឹង \(A\) ធៀបនឹង \((\Delta)\)។ ខ. គណនា \(AA'\)។ បើ \(B \in (\Delta)\) រកចំណុចឆ្លុះ \(B'\)។

ដំណោះស្រាយ

ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
 ទម្លាក់កែងពី \(A\) មក \((\Delta)\) ត្រង់ \(H \implies AH = 3\text{ cm}\)។ ពន្យារ \([AH)\) ឱ្យបាន \(HA' = AH = 3\text{ cm}\)។
 ប្រវែង \(AA' = AH + HA' = 3 + 3 = 6\text{ cm}\) នាំឱ្យ \(\boxed{AA' = 6\text{ cm}}\)។ ដោយ \(B \in (\Delta)\) នោះ \(\boxed{B' \equiv B}\)។

ភាពឆ្លុះធៀបនឹងបន្ទាត់

១. គេមានបន្ទាត់ \((\Delta)\) និងអង្កត់ \([AB]\) ស្របនឹង \((\Delta)\) ដោយមានចម្ងាយ \(2\text{ cm}\) ពី \((\Delta)\)។ តើអង្កត់ឆ្លុះ \([A'B']\) មានប្រវែង និងទីតាំងយ៉ាងដូចម្ដេចធៀបនឹង \([AB]\)?
២. បើ \((\Delta)\) កាត់តាមចំណុច \(A\) តើចំណុចឆ្លុះ \(A'\) ធៀបនឹង \((\Delta)\) នៅត្រង់ណា?

រូបដែលមានអ័ក្សឆ្លុះ និងចំនួនអ័ក្សឆ្លុះ

រូបដែលមានអ័ក្សឆ្លុះ
  • និយមន័យ ៖ រូបមួយមានអ័ក្សឆ្លុះ កាលណារូបឆ្លុះរបស់វាធៀបនឹងបន្ទាត់នោះត្រួតស៊ីគ្នាទាំងស្រុងជាមួយរូបដើម។

  • ចំនួនអ័ក្សឆ្លុះនៃរូបធរណីមាត្រ ៖

    • ត្រីកោណសមបាត (\(1\))  ត្រីកោណសម័ង្ស (\(3\))  ចតុកោណកែង (\(2\))

    • ចតុកោណស្មើ (\(2\))  ការ៉េ (\(4\))  រង្វង់ (រាប់មិនអស់ កាត់តាមផ្ចិត)

រូបភាពនេះកំពុងរៀបចំ

ឧទាហរណ៍

គេឱ្យរូបចតុកោណកែង \(ABCD\) មួយ។
ក. តើចតុកោណកែងមានអ័ក្សឆ្លុះប៉ុន្មាន? ចូររៀបរាប់ពីអ័ក្សឆ្លុះទាំងនោះ។
ខ. តើបន្ទាត់ផ្ទុកអង្កត់ទ្រូងនៃចតុកោណកែងជាអ័ក្សឆ្លុះរបស់វាដែរឬទេ? ព្រោះអ្វី?

ដំណោះស្រាយ

ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
 ចតុកោណកែងមានអ័ក្សឆ្លុះចំនួន \(\boxed{2}\) គឺបន្ទាត់កាត់តាមចំណុចកណ្ដាលនៃជ្រុងឈមទាំងពីរគូ (មេដ្យាទ័រជ្រុងឈម)។
 បន្ទាត់ផ្ទុកអង្កត់ទ្រូងមិនមែនជាអ័ក្សឆ្លុះនៃចតុកោណកែងទេ ពីព្រោះនៅពេលបត់រូបតាមអង្កត់ទ្រូង កំពូលទាំងពីរសងខាងមិនត្រួតស៊ីគ្នាឡើយ (លើកលែងតែករណីការ៉េ)។

ចំនួនអ័ក្សឆ្លុះ

១. រកចំនួនអ័ក្សឆ្លុះនៃរូបខាងក្រោម ៖ ក. មុំស្រួចមួយ ខ. ចតុកោណស្មើ គ. ប៉ង់តាកោណនិយ័ត (៥ ជ្រុងស្មើ)។
២. តើត្រីកោណកែងមិនសមបាតមានអ័ក្សឆ្លុះដែរឬទេ?

បំប្លែងកិល (Translation)

បំប្លែងកិល និងលក្ខណៈរូបភាព
  • និយមន័យ ៖ បំប្លែងកិលតាមវ៉ិចទ័រ \(\vec{u}\) គឺជាបំប្លែងដែលរំកិលគ្រប់ចំណុច \(M\) ទៅ \(M'\) ដោយ \(\vec{MM'} = \vec{u}\)។

  • លក្ខណៈ ៖ អង្កត់ភ្ជាប់ចំណុចដើមទៅចំណុចរូបភាពមានទិសស្របគ្នា ទិសដៅដូចគ្នា និងមានប្រវែងស្មើគ្នា \(MM' = u\)។

  • ការរក្សាទំហំ ៖ បំប្លែងកិលរក្សាប្រវែងអង្កត់ (\(AB = A'B'\)), រក្សារង្វាស់មុំ, រក្សាភាពត្រង់ជួរ និងរក្សាក្រឡាផ្ទៃ។

  • រូបភាពនៃរូបធរណីមាត្រ ៖ រូបភាពនៃបន្ទាត់មួយជាបន្ទាត់ស្របនឹងវា, រូបភាពនៃត្រីកោណមួយជាត្រីកោណប៉ុនគ្នាដែលមានទិសដូចគ្នា។

រូបភាពនេះកំពុងរៀបចំ

ឧទាហរណ៍

នៅលើប្លង់ក្រឡាកូអរដោនេ គេរំកិលចំណុច \(A(2, 3)\) ទៅស្ដាំ ៤ ឯកតា និងឡើងលើ ២ ឯកតា បានចំណុច \(A'\)។
ក. រកកូអរដោនេនៃចំណុចរូបភាព \(A'\)។
ខ. បើអង្កត់ \([AB]\) មានប្រវែង \(5\text{ cm}\) តើអង្កត់រូបភាព \([A'B']\) តាមបំប្លែងកិលនេះមានប្រវែងប៉ុន្មាន?

ដំណោះស្រាយ

ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
 រំកិលទៅស្ដាំ ៤ ឯកតា ៖ \(x' = x + 4 = 2 + 4 = 6\)
រំកិលឡើងលើ ២ ឯកតា ៖ \(y' = y + 2 = 3 + 2 = 5 \implies\) \(\boxed{A'(6, 5)}\)
 ដោយបំប្លែងកិលរក្សាប្រវែងអង្កត់ នោះប្រវែងអង្កត់រូបភាពគឺ \(\boxed{A'B' = AB = 5\text{ cm}}\)។

បំប្លែងកិល

១. គេរំកិលត្រីកោណ \(ABC\) ដែលមានក្រឡាផ្ទៃ \(18\text{ cm}^2\) តាមវ៉ិចទ័រមួយ។ រកក្រឡាផ្ទៃនៃត្រីកោណរូបភាព \(A'B'C'\)។
២. ចំណុច \(M(5, 7)\) ត្រូវរំកិលទៅឆ្វេង ៣ ឯកតា និងចុះក្រោម ៤ ឯកតា។ រកកូអរដោនេនៃចំណុចរូបភាព \(M'\)។

លំហាត់អនុវត្តន៍

១លំហាត់ទី ១

គេមានអង្កត់ \([AB]\) មួយប្រវែង \(8\text{ cm}\) និង \(O\) ជាចំណុចកណ្ដាលនៃ \([AB]\) ៖

  1. រកចំណុចឆ្លុះនៃ \(A\) ធៀបនឹង \(O\)

  2. រកចំណុចឆ្លុះនៃ \(O\) ធៀបនឹង \(O\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • ចំណុចឆ្លុះនៃ \(A\) ធៀបនឹង \(O\) គឺ ចំណុច \(B\)។

  • ចំណុចឆ្លុះនៃ \(O\) ធៀបនឹង \(O\) គឺ ខ្លួនវាផ្ទាល់ (\(O\))។

២លំហាត់ទី ២

គេឱ្យចំណុច \(O\) និងចំណុច \(M\) មួយដោយ \(OM = 4.5\text{ cm}\) ៖

  1. សង់ចំណុច \(M'\) ឆ្លុះនឹង \(M\) ធៀបនឹង \(O\)

  2. គណនាប្រវែងអង្កត់ \([MM']\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • បន្លាយ \(MO\) ឱ្យបាន \(M'\) ដោយ \(OM' = OM = 4.5\text{ cm}\)។

  • \(MM' = 2 \times 4.5 = 9\text{ cm}\)

៣លំហាត់ទី ៣

គេឱ្យអង្កត់ \([AB] = 6\text{ cm}\) និងចំណុច \(O\) មួយស្ថិតនៅលើ \([AB]\) ដោយ \(OA = 2\text{ cm}\) ៖

  1. សង់ចំណុចឆ្លុះ \(A'\) នៃ \(A\) ធៀបនឹង \(O\)

  2. គណនាប្រវែង \(A'B\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • សង់ \(A'\) លើកន្លះបន្ទាត់ផ្ទុយនៃ \([OA)\) ដោយ \(OA' = OA = 2\text{ cm}\)។

  • \(OB = 6 - 2 = 4\text{ cm}\)។
    \(A'B = OA' + OB = 2 + 4 = 6\text{ cm}\)

៤លំហាត់ទី ៤

គេឱ្យចំណុច \(A, B\) និងចំណុច \(O\) មិនរត់ត្រង់ជួរគ្នា ដោយ \(OA = 3\text{ cm}, OB = 4\text{ cm}\) ៖

  1. សង់ចំណុចឆ្លុះ \(A'\) និង \(B'\) ធៀបនឹង \(O\)

  2. ប្រៀបធៀបប្រវែង \(AB\) និង \(A'B'\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • សង់ \(A', B'\) ដោយ \(O\) ជាចំណុចកណ្ដាលនៃ \([AA']\) និង \([BB']\)។

  • ភាពឆ្លុះរក្សាប្រវែង នាំឱ្យ \(A'B' = AB\)។

៥លំហាត់ទី ៥

ចំណុច \(P\) និង \(P'\) ឆ្លុះគ្នាធៀបនឹងចំណុច \(I\) ដោយ \(PP' = 15\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាប្រវែង \(IP\) និង \(IP'\)

  2. បញ្ជាក់ទីតាំងនៃចំណុច \(I\) ធៀបនឹង \([PP']\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(I\) ជាចំណុចកណ្ដាល \(\Rightarrow IP = IP' = \frac{15}{2} = 7.5\text{ cm}\)

  • ចំណុច \(I\) ជា ចំណុចកណ្ដាល នៃ \([PP']\)។

៦លំហាត់ទី ៦

គេមានមុំ \(\widehat{xOy} = 50^\circ\) និងចំណុច \(I\) មួយនៅខាងក្រៅមុំ ៖

  1. សង់មុំ \(\widehat{x'O'y'}\) ឆ្លុះនឹង \(\widehat{xOy}\) ធៀបនឹង \(I\)

  2. រករង្វាស់នៃមុំ \(\widehat{x'O'y'}\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • សង់កំពូល \(O'\) និងកាំរស្មី \(O'x', O'y'\) ឆ្លុះនឹង \(O, x, y\) ធៀបនឹង \(I\)។

  • ភាពឆ្លុះរក្សារង្វាស់មុំ នាំឱ្យ \(\widehat{x'O'y'} = 50^\circ\)។

៧លំហាត់ទី ៧

គេមានចំណុចបី \(A, B, C\) រត់ត្រង់ជួរគ្នាដោយ \(B\) នៅចន្លោះ \(A\) និង \(C\) ៖

  1. សង់ចំណុចឆ្លុះ \(A', B', C'\) ធៀបនឹង \(O\)

  2. តើ \(A', B', C'\) រត់ត្រង់ជួរគ្នាដែរឬទេ?

មើលដំណោះស្រាយ
  • សង់ \(A', B', C'\) ដោយ \(O\) ជាចំណុចកណ្ដាលរៀងគ្នា។

  • បាទ/ចាស \(A', B', C'\) រត់ត្រង់ជួរគ្នា ព្រោះភាពឆ្លុះរក្សាភាពត្រង់ជួរ។

៨លំហាត់ទី ៨

គេឱ្យអង្កត់ \([MN] = 7\text{ cm}\) និងចំណុច \(O\) មួយ ៖

  1. សង់អង្កត់ \([M'N']\) ឆ្លុះនឹង \([MN]\) ធៀបនឹង \(O\)

  2. បញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងរវាង \((MN)\) និង \((M'N')\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • សង់ \(M', N'\) ជាចំណុចឆ្លុះនៃ \(M, N\) ធៀបនឹង \(O\)។

  • បន្ទាត់ទាំងពីរស្របគ្នា ៖ \((MN) \parallel (M'N')\)។

៩លំហាត់ទី ៩

លើបន្ទាត់មួយមានចំណុច \(A, B, C\) ដោយ \(AB = 3\text{ cm}, BC = 5\text{ cm}\) និង \(O\) ជាផ្ចិតឆ្លុះ ៖

  1. គណនាប្រវែង \(A'B'\) នៃរូបភាពឆ្លុះ

  2. គណនាប្រវែង \(A'C'\) នៃរូបភាពឆ្លុះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • ភាពឆ្លុះរក្សាប្រវែង ៖ \(A'B' = AB = 3\text{ cm}\)

  • \(A'C' = AC = 3 + 5 = 8\text{ cm}\)

១០លំហាត់ទី ១០

គេមានរង្វង់ \(\mathcal{C}(O, 3\text{ cm})\) និងចំណុច \(I\) នៅក្រៅរង្វង់ដោយ \(OI = 5\text{ cm}\) ៖

  1. សង់រង្វង់ \(\mathcal{C}'\) ឆ្លុះនឹង \(\mathcal{C}\) ធៀបនឹង \(I\)

  2. កំណត់កាំនៃរង្វង់រូបភាព \(\mathcal{C}'\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • សង់ \(O'\) ឆ្លុះនឹង \(O\) ធៀបនឹង \(I\) រួចគូសរង្វង់ផ្ចិត \(O'\)។

  • កាំរង្វង់រូបភាព ៖ \(R' = R = 3\text{ cm}\)

១១លំហាត់ទី ១១

គេឱ្យត្រីកោណ \(ABC\) មាន \(AB = 6\text{ cm}, BC = 8\text{ cm}, AC = 7\text{ cm}\) និងចំណុច \(O\) មួយ ៖

  1. សង់ត្រីកោណ \(A'B'C'\) ឆ្លុះនឹង \(\triangle ABC\) ធៀបនឹង \(O\)

  2. រកបរិមាត្រនៃត្រីកោណ \(A'B'C'\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • សង់កំពូល \(A', B', C'\) ឆ្លុះនឹង \(A, B, C\) ធៀបនឹង \(O\)។

  • បរិមាត្រ ៖ \(P = 6 + 8 + 7 = 21\text{ cm}\)

១២លំហាត់ទី ១២

ត្រីកោណ \(ABC\) មួយមានក្រឡាផ្ទៃ \(28\text{ cm}^2\) និងចំណុច \(I\) មួយ ៖

  1. រកក្រឡាផ្ទៃនៃត្រីកោណរូបភាព \(A'B'C'\)

  2. បញ្ជាក់ពីមូលហេតុតាមលក្ខណៈភាពឆ្លុះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • ក្រឡាផ្ទៃ \(\triangle A'B'C' = 28\text{ cm}^2\)

  • ព្រោះភាពឆ្លុះធៀបនឹងចំណុចរក្សាក្រឡាផ្ទៃ។

១៣លំហាត់ទី ១៣

ប្រលេឡូក្រាម \(ABCD\) មានចំណុចប្រសព្វអង្កត់ទ្រូង \(O\) ៖

  1. រកចំណុចឆ្លុះនៃ \(A\) និង \(B\) ធៀបនឹង \(O\)

  2. បង្ហាញថា \(O\) ជាផ្ចិតឆ្លុះនៃប្រលេឡូក្រាម

មើលដំណោះស្រាយ
  • ចំណុចឆ្លុះនៃ \(A\) គឺ \(C\) និងនៃ \(B\) គឺ \(D\)។

  • \(O\) ជាចំណុចកណ្ដាលនៃអង្កត់ទ្រូងទាំងពីរ នាំឱ្យ \(O\) ជាផ្ចិតឆ្លុះនៃប្រលេឡូក្រាម។

១៤លំហាត់ទី ១៤

ចតុកោណកែង \(ABCD\) មាន \(AB = 8\text{ cm}, BC = 5\text{ cm}\) និង \(O\) ជាផ្ចិតឆ្លុះរបស់វា ៖

  1. រកចំណុចឆ្លុះនៃកំពូលទាំង ៤ ធៀបនឹង \(O\)

  2. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃចតុកោណកែង

មើលដំណោះស្រាយ
  • ចំណុចឆ្លុះនៃ \(A, B, C, D\) គឺ \(C, D, A, B\) រៀងគ្នា។

  • ក្រឡាផ្ទៃ ៖ \(S = 8 \times 5 = 40\text{ cm}^2\)

១៥លំហាត់ទី ១៥

គេឱ្យការ៉េ \(ABCD\) មានទ្រនុងប្រវែង \(4\text{ cm}\) និងចំណុច \(O\) ជាផ្ចិតឆ្លុះ ៖

  1. បង្ហាញថាអង្កត់ \([AC]\) និង \([BD]\) កាត់គ្នាត្រង់ \(O\)

  2. រកចំណុចឆ្លុះនៃត្រីកោណ \(OAB\) ធៀបនឹង \(O\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • ការ៉េជាប្រលេឡូក្រាម នាំឱ្យអង្កត់ទ្រូងកាត់គ្នាត្រង់ចំណុចកណ្ដាល \(O\)។

  • រូបភាពឆ្លុះនៃ \(\triangle OAB\) គឺ \(\triangle OCD\)។

១៦លំហាត់ទី ១៦

គេឱ្យបន្ទាត់ពីរស្របគ្នា \((d_1) \parallel (d_2)\) និងចំណុច \(O\) នៅចន្លោះបន្ទាត់ទាំងពីរ ៖

  1. សង់បន្ទាត់ឆ្លុះ \((d_1')\) នៃ \((d_1)\) ធៀបនឹង \(O\)

  2. បញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងរវាង \((d_1')\) និង \((d_2)\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • សង់ \((d_1')\) ជាបន្ទាត់ឆ្លុះនៃ \((d_1)\) ធៀបនឹង \(O\)។

  • ដោយ \((d_1') \parallel (d_1)\) និង \((d_1) \parallel (d_2)\) នាំឱ្យ \((d_1') \parallel (d_2)\)។

១៧លំហាត់ទី ១៧

គេមានត្រីកោណកែង \(ABC\) ត្រង់ \(A\) ដោយ \(AB = 3\text{ cm}, AC = 4\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃត្រីកោណ \(ABC\)

  2. រកក្រឡាផ្ទៃរូបភាពឆ្លុះ \(A'B'C'\) ធៀបនឹង \(O\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • ផ្ទៃ \(\triangle ABC\) ៖ \(S = \frac{3 \times 4}{2} = 6\text{ cm}^2\)

  • ផ្ទៃរូបភាព ៖ \(S' = S = 6\text{ cm}^2\)

១៨លំហាត់ទី ១៨

ចតុកោណស្មើ \(ABCD\) មានអង្កត់ទ្រូងកាត់គ្នាត្រង់ \(I\) ៖

  1. បង្ហាញថា \(I\) ជាផ្ចិតឆ្លុះនៃចតុកោណស្មើ

  2. រកចំណុចឆ្លុះនៃជ្រុង \([AB]\) ធៀបនឹង \(I\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • អង្កត់ទ្រូងកាត់គ្នាត្រង់ចំណុចកណ្ដាល \(I\) នាំឱ្យ \(I\) ជាផ្ចិតឆ្លុះ។

  • ចំណុចឆ្លុះនៃ \([AB]\) គឺជ្រុង \([CD]\)។

១៩លំហាត់ទី ១៩

គេមានមុំទល់កំពូលពីរ \(\widehat{xOy}\) និង \(\widehat{x'Oy'}\) ៖

  1. បង្ហាញថាមុំទាំងពីរឆ្លុះគ្នាធៀបនឹង \(O\)

  2. ទាញបញ្ជាក់ថាមុំទល់កំពូលជាមុំប៉ុនគ្នា

មើលដំណោះស្រាយ
  • កាំរស្មីឈមគ្នា នាំឱ្យមុំទាំងពីរឆ្លុះគ្នាធៀបនឹង \(O\)។

  • ភាពឆ្លុះរក្សារង្វាស់មុំ នាំឱ្យ \(\widehat{xOy} = \widehat{x'Oy'}\)។

២០លំហាត់ទី ២០

គេមានរង្វង់ពីរ \(\mathcal{C}_1(O_1, R)\) និង \(\mathcal{C}_2(O_2, R)\) ប៉ុនគ្នា ៖

  1. កំណត់ចំណុច \(I\) ដើម្បីឱ្យរង្វង់ទាំងពីរឆ្លុះគ្នាធៀបនឹង \(I\)

  2. បញ្ជាក់ទីតាំងនៃ \(I\) ធៀបនឹង \([O_1 O_2]\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(I\) ជាចំណុចកណ្ដាលនៃអង្កត់ \([O_1O_2]\)។

  • \(I\) ស្ថិតនៅលើ \([O_1O_2]\) ដោយ \(IO_1 = IO_2\)។

២១លំហាត់ទី ២១

គេឱ្យបន្ទាត់ \((\Delta)\) និងចំណុច \(A\) នៅក្រៅបន្ទាត់នោះដោយចម្ងាយពី \(A\) ទៅ \((\Delta)\) គឺ \(3.5\text{ cm}\) ៖

  1. សង់ចំណុច \(A'\) ឆ្លុះនឹង \(A\) ធៀបនឹង \((\Delta)\)

  2. គណនាប្រវែងអង្កត់ \([AA']\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • គូស \(AH \perp (\Delta)\) បន្លាយបាន \(A'\) ដោយ \(HA' = HA = 3.5\text{ cm}\)។

  • \(AA' = 2 \times 3.5 = 7\text{ cm}\)

២២លំហាត់ទី ២២

គេឱ្យបន្ទាត់ \((d)\) និងអង្កត់ \([AB]\) ស្របនឹង \((d)\) ដោយ \(AB = 6\text{ cm}\) ៖

  1. សង់អង្កត់ \([A'B']\) ឆ្លុះនឹង \([AB]\) ធៀបនឹង \((d)\)

  2. រកប្រវែង \(A'B'\) និងបញ្ជាក់ទីតាំងធៀបនឹង \((d)\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • សង់ \(A', B'\) ឆ្លុះនឹង \(A, B\) ធៀបនឹង \((d)\)។

  • \(A'B' = AB = 6\text{ cm}\) និង \([A'B'] \parallel (d)\)។

២៣លំហាត់ទី ២៣

គេឱ្យត្រីកោណ \(ABC\) និងបន្ទាត់ \((\Delta)\) មួយនៅក្រៅត្រីកោណ ៖

  1. សង់ត្រីកោណ \(A'B'C'\) ឆ្លុះនឹង \(\triangle ABC\) ធៀបនឹង \((\Delta)\)

  2. ប្រៀបធៀបរង្វាស់មុំ \(\widehat{B}\) និង \(\widehat{B'}\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • សង់កំពូល \(A', B', C'\) ឆ្លុះធៀបនឹង \((\Delta)\) រួចភ្ជាប់ត្រីកោណ។

  • ភាពឆ្លុះរក្សារង្វាស់មុំ នាំឱ្យ \(\widehat{B'} = \widehat{B}\)។

២៤លំហាត់ទី ២៤

អង្កត់ \([MM']\) កាត់បន្ទាត់ \((\Delta)\) ត្រង់ \(H\) ដោយ \(MM' = 10\text{ cm}\) និង \((\Delta) \perp [MM']\) ៖

  1. គណនាប្រវែង \(HM\) និង \(HM'\)

  2. បញ្ជាក់ថា \(M'\) ជាចំណុចឆ្លុះនៃ \(M\) ធៀបនឹង \((\Delta)\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(HM = HM' = \frac{10}{2} = 5\text{ cm}\)

  • \((\Delta) \perp [MM']\) ត្រង់ \(H\) នាំឱ្យ \((\Delta)\) ជាមេដ្យាទ័រ ហេតុនេះ \(M'\) ឆ្លុះនឹង \(M\)។

២៥លំហាត់ទី ២៥

គេឱ្យចំណុច \(A\) និង \(B\) ស្ថិតនៅលើបន្ទាត់ \((\Delta)\) តែមួយ ៖

  1. រកចំណុចឆ្លុះ \(A'\) និង \(B'\) ធៀបនឹង \((\Delta)\)

  2. សន្និដ្ឋានអំពីចំណុចដែលនៅលើអ័ក្សឆ្លុះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(A' \equiv A\) និង \(B' \equiv B\) (ត្រួតលើគ្នា)

  • គ្រប់ចំណុចលើអ័ក្សឆ្លុះមានចំណុចឆ្លុះជាខ្លួនវាផ្ទាល់ (ចំណុចអចល័ត)។

២៦លំហាត់ទី ២៦

គេឱ្យមុំ \(\widehat{xOy} = 70^\circ\) និងបន្ទាត់ \((\Delta)\) ជាកន្លះបន្ទាត់ពុះមុំនេះ ៖

  1. យក \(M \in [Ox)\) រួចសង់ចំណុចឆ្លុះ \(M'\) ធៀបនឹង \((\Delta)\)

  2. បង្ហាញថា \(M' \in [Oy)\) និង \(OM = OM'\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • សង់ \(M'\) ឆ្លុះនឹង \(M\) ធៀបនឹង \((\Delta)\)។

  • ពុះមុំ \((\Delta)\) បំប្លែងកាំរស្មី \([Ox)\) ទៅ \([Oy)\) នាំឱ្យ \(M' \in [Oy)\) និង \(OM' = OM\)។

២៧លំហាត់ទី ២៧

ត្រីកោណសមបាត \(ABC\) មានកំពូល \(A\) និងបន្ទាត់ \((AH)\) ជាកម្ពស់ ៖

  1. បង្ហាញថា \((AH)\) ជាអ័ក្សឆ្លុះនៃត្រីកោណ \(ABC\)

  2. រកចំណុចឆ្លុះនៃកំពូល \(B\) ធៀបនឹង \((AH)\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \((AH)\) ជាមេដ្យាទ័រនៃ \([BC]\) នាំឱ្យ \((AH)\) ជាអ័ក្សឆ្លុះនៃ \(\triangle ABC\)។

  • ចំណុចឆ្លុះនៃ \(B\) គឺ កំពូល \(C\)។

២៨លំហាត់ទី ២៨

គេឱ្យរង្វង់ \(\mathcal{C}(O, R)\) និងបន្ទាត់ \((\Delta)\) កាត់តាមផ្ចិត \(O\) ៖

  1. យកចំណុច \(M \in \mathcal{C}\) រួចសង់ចំណុចឆ្លុះ \(M'\) ធៀបនឹង \((\Delta)\)

  2. បង្ហាញថា \(M'\) ក៏ស្ថិតនៅលើរង្វង់ \(\mathcal{C}\) ដែរ

មើលដំណោះស្រាយ
  • សង់ \(M'\) ឆ្លុះនឹង \(M\) ធៀបនឹង \((\Delta)\)។

  • \(O \in (\Delta) \Rightarrow OM' = OM = R\) នាំឱ្យ \(M' \in \mathcal{C}\)។

២៩លំហាត់ទី ២៩

គេឱ្យចតុកោណកែង \(ABCD\) និង \((\Delta)\) ជាមេដ្យាទ័រនៃជ្រុង \([AB]\) ៖

  1. រកចំណុចឆ្លុះនៃ \(A\) និង \(D\) ធៀបនឹង \((\Delta)\)

  2. បង្ហាញថា \((\Delta)\) ជាអ័ក្សឆ្លុះនៃចតុកោណកែង

មើលដំណោះស្រាយ
  • ចំណុចឆ្លុះនៃ \(A\) គឺ \(B\) និងនៃ \(D\) គឺ \(C\)។

  • \((\Delta)\) ជាអ័ក្សឆ្លុះនៃចតុកោណកែង។

៣០លំហាត់ទី ៣០

អង្កត់ \([AB]\) មានប្រវែង \(8\text{ cm}\) និង \((\Delta)\) ជាមេដ្យាទ័រនៃ \([AB]\) ៖

  1. រកចំណុចឆ្លុះនៃ \(A\) ធៀបនឹង \((\Delta)\)

  2. យក \(M \in (\Delta)\) បង្ហាញថា \(MA = MB\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • ចំណុចឆ្លុះនៃ \(A\) គឺ \(B\)។

  • គ្រប់ចំណុចលើមេដ្យាទ័រស្មើចម្ងាយពីចុងទាំងសងខាង នាំឱ្យ \(MA = MB\)។

៣១លំហាត់ទី ៣១

ចូរកំណត់ចំនួនអ័ក្សឆ្លុះនៃរូបធរណីមាត្រខាងក្រោម ៖

  1. ត្រីកោណសមបាត

  2. ត្រីកោណសម័ង្ស

មើលដំណោះស្រាយ

ចំនួនអ័ក្សឆ្លុះ ៖

  • ត្រីកោណសមបាត ៖ មាន \(1\) អ័ក្សឆ្លុះ។

  • ត្រីកោណសម័ង្ស ៖ មាន \(3\) អ័ក្សឆ្លុះ។

៣២លំហាត់ទី ៣២

ចូរកំណត់ចំនួនអ័ក្សឆ្លុះនៃរូបធរណីមាត្រខាងក្រោម ៖

  1. ចតុកោណកែង

  2. ការ៉េ

មើលដំណោះស្រាយ

ចំនួនអ័ក្សឆ្លុះ ៖

  • ចតុកោណកែង ៖ មាន \(2\) អ័ក្សឆ្លុះ។

  • ការ៉េ ៖ មាន \(4\) អ័ក្សឆ្លុះ។

៣៣លំហាត់ទី ៣៣

ចូរកំណត់ចំនួនអ័ក្សឆ្លុះនៃរូបធរណីមាត្រខាងក្រោម ៖

  1. ចតុកោណស្មើ

  2. ប្រលេឡូក្រាមមិនមែនចតុកោណកែង

មើលដំណោះស្រាយ

ចំនួនអ័ក្សឆ្លុះ ៖

  • ចតុកោណស្មើ ៖ មាន \(2\) អ័ក្សឆ្លុះ (អង្កត់ទ្រូងទាំងពីរ)។

  • ប្រលេឡូក្រាមទូទៅ ៖ គ្មានអ័ក្សឆ្លុះទេ។

៣៤លំហាត់ទី ៣៤

ចូរកំណត់ចំនួនអ័ក្សឆ្លុះនៃរូបធរណីមាត្រខាងក្រោម ៖

  1. រង្វង់មួយ

  2. កន្លះរង្វង់មួយ

មើលដំណោះស្រាយ

ចំនួនអ័ក្សឆ្លុះ ៖

  • រង្វង់ ៖ មានអ័ក្សឆ្លុះរាប់មិនអស់។

  • កន្លះរង្វង់ ៖ មាន \(1\) អ័ក្សឆ្លុះ។

៣៥លំហាត់ទី ៣៥

ចូរកំណត់ចំនួនអ័ក្សឆ្លុះនៃពហុកោណនិយ័តខាងក្រោម ៖

  1. ប៉ង់តាកោណនិយ័ត (៥ ជ្រុងស្មើ)

  2. ឆកោណនិយ័ត (៦ ជ្រុងស្មើ)

មើលដំណោះស្រាយ
  • ប៉ង់តាកោណនិយ័ត ៖ មាន \(5\) អ័ក្សឆ្លុះ។

  • ឆកោណនិយ័ត ៖ មាន \(6\) អ័ក្សឆ្លុះ។

៣៦លំហាត់ទី ៣៦

ត្រីកោណកែងមួយមានជ្រុងមុំកែង \(3\text{ cm}\) និង \(4\text{ cm}\) ៖

  1. តើត្រីកោណនេះមានអ័ក្សឆ្លុះដែរឬទេ?

  2. បើជាត្រីកោណកែងសមបាត តើមានអ័ក្សឆ្លុះប៉ុន្មាន?

មើលដំណោះស្រាយ
  • ត្រីកោណកែងជ្រុង \(3, 4, 5\) គ្មានអ័ក្សឆ្លុះទេ។

  • ត្រីកោណកែងសមបាតមាន \(1\) អ័ក្សឆ្លុះ។

៣៧លំហាត់ទី ៣៧

ចតុកោណព្នាយសមបាតមួយមានបាតតូច \(4\text{ cm}\) និងបាតធំ \(8\text{ cm}\) ៖

  1. តើចតុកោណព្នាយសមបាតមានអ័ក្សឆ្លុះប៉ុន្មាន?

  2. ចូររៀបរាប់ពីអ័ក្សឆ្លុះនោះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • ចតុកោណព្នាយសមបាតមាន \(1\) អ័ក្សឆ្លុះ។

  • អ័ក្សឆ្លុះជាបន្ទាត់កាត់តាមចំណុចកណ្ដាលនៃបាតទាំងពីរ។

៣៨លំហាត់ទី ៣៨

ពិនិត្យមើលអក្សរពុម្ពឡាតាំងខាងក្រោម ៖

  1. រកអក្សរដែលមានអ័ក្សឆ្លុះបញ្ឈរ (H, M, V)

  2. រកអក្សរដែលមានអ័ក្សឆ្លុះផ្ដេក (B, E, K)

មើលដំណោះស្រាយ
  • អ័ក្សឆ្លុះបញ្ឈរ ៖ H, M, V

  • អ័ក្សឆ្លុះផ្ដេក ៖ B, E, K (និង H)

៣៩លំហាត់ទី ៣៩

ពិនិត្យមើលអក្សរ H និង X ៖

  1. រកចំនួនអ័ក្សឆ្លុះនៃអក្សរនីមួយៗ

  2. តើអក្សរទាំងពីរមានផ្ចិតឆ្លុះដែរឬទេ?

មើលដំណោះស្រាយ
  • H មាន \(2\) អ័ក្សឆ្លុះ; X មាន \(2\) អ័ក្សឆ្លុះ។

  • បាទ/ចាស អក្សរទាំងពីរមានផ្ចិតឆ្លុះចំចំណុចកណ្ដាល។

៤០លំហាត់ទី ៤០

រូបផ្កាយ ៥ ជ្រុងនិយ័តមួយ ៖

  1. រកចំនួនអ័ក្សឆ្លុះនៃផ្កាយ ៥ ជ្រុង

  2. តើវាមានផ្ចិតឆ្លុះដែរឬទេ?

មើលដំណោះស្រាយ
  • ផ្កាយ ៥ ជ្រុងនិយ័តមាន \(5\) អ័ក្សឆ្លុះ។

  • គ្មានផ្ចិតឆ្លុះទេ (ព្រោះចំនួនកំពូលសេស)។

៤១លំហាត់ទី ៤១

គេរំកិលចំណុច \(A(3, 4)\) ទៅស្ដាំ ៥ ឯកតា ៖

  1. រកកូអរដោនេនៃចំណុចរូបភាព \(A'\)

  2. គណនាប្រវែង \(AA'\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(A'(3 + 5, 4) = A'(8, 4)\)

  • \(AA' = 5\) ឯកតា

៤២លំហាត់ទី ៤២

គេរំកិលចំណុច \(B(6, 2)\) ទៅឆ្វេង ៤ ឯកតា និងឡើងលើ ៣ ឯកតា ៖

  1. រកកូអរដោនេនៃចំណុចរូបភាព \(B'\)

  2. សរសេរវ៉ិចទ័រនៃការរំកិល

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(B'(6 - 4, 2 + 3) = B'(2, 5)\)

  • វ៉ិចទ័ររំកិល ៖ \(\vec{u}(-4, 3)\)

៤៣លំហាត់ទី ៤៣

អង្កត់ \([AB]\) មានប្រវែង \(7.5\text{ cm}\) ត្រូវបានរំកិលតាមវ៉ិចទ័រ \(\vec{u}\) ៖

  1. រកប្រវែងនៃអង្កត់រូបភាព \([A'B']\)

  2. បញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងរវាង \((AB)\) និង \((A'B')\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(A'B' = AB = 7.5\text{ cm}\)

  • \((AB) \parallel (A'B')\)

៤៤លំហាត់ទី ៤៤

ត្រីកោណ \(ABC\) មានមុំ \(\widehat{A} = 60^\circ, \widehat{B} = 70^\circ\) ត្រូវបានរំកិលទៅជា \(\triangle A'B'C'\) ៖

  1. គណនាមុំ \(\widehat{C}\) នៃត្រីកោណ \(ABC\)

  2. រករង្វាស់មុំទាំងបីនៃ \(\triangle A'B'C'\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(\widehat{C} = 180^\circ - (60^\circ + 70^\circ) = 50^\circ\)

  • \(\widehat{A'} = 60^\circ, \widehat{B'} = 70^\circ, \widehat{C'} = 50^\circ\)

៤៥លំហាត់ទី ៤៥

ចតុកោណកែងមួយមានបណ្ដោយ \(8\text{ cm}\) និងទទឹង \(5\text{ cm}\) ត្រូវបានរំកិលតាមវ៉ិចទ័រមួយ ៖

  1. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃចតុកោណកែងដើម

  2. រកក្រឡាផ្ទៃនៃរូបភាពចតុកោណកែងថ្មី

មើលដំណោះស្រាយ
  • ផ្ទៃដើម ៖ \(S = 8 \times 5 = 40\text{ cm}^2\)

  • ផ្ទៃថ្មី ៖ \(S' = S = 40\text{ cm}^2\)

៤៦លំហាត់ទី ៤៦

គេមានចំណុច \(M(1, 2)\) និងរូបភាពរបស់វា \(M'(5, 6)\) តាមបំប្លែងកិល ៖

  1. រកចម្ងាយរំកិលតាមអ័ក្សដេក និងអ័ក្សឈរ

  2. រកកូអរដោនេនៃរូបភាព \(N'\) បើ \(N(3, 1)\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • ចម្ងាយដេក \(5 - 1 = 4\); ចម្ងាយឈរ \(6 - 2 = 4\)

  • \(N'(3 + 4, 1 + 4) = N'(7, 5)\)

៤៧លំហាត់ទី ៤៧

រង្វង់មួយមានសមីការកាំ \(R = 5\text{ cm}\) ត្រូវបានរំកិលទៅទីតាំងថ្មី ៖

  1. រកកាំនៃរង្វង់រូបភាពថ្មី

  2. គណនាក្រឡាផ្ទៃថាសនៃរង្វង់ថ្មី (យក \(\pi \approx 3.14\))

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(R' = R = 5\text{ cm}\)

  • \(S = 3.14 \times 25 = 78.5\text{ cm}^2\)

៤៨លំហាត់ទី ៤៨

គេរំកិលត្រីកោណ \(ABC\) តាមវ៉ិចទ័រ \(\vec{AA'} = \vec{u}\) ៖

  1. បង្ហាញថាចតុកោណ \(ABB'A'\) ជាប្រលេឡូក្រាម

  2. ទាញបញ្ជាក់ថា \(A'B' = AB\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(\vec{AA'} = \vec{BB'} \Rightarrow AA' \parallel BB'\) និង \(AA' = BB'\) នាំឱ្យ \(ABB'A'\) ជាប្រលេឡូក្រាម។

  • ជ្រុងឈមប្រលេឡូក្រាមស្មើគ្នា នាំឱ្យ \(A'B' = AB\)។

៤៩លំហាត់ទី ៤៩

គេមានចំណុច \(P(-2, 3)\) ត្រូវរំកិលទៅស្ដាំ ៣ ឯកតា និងចុះក្រោម ៥ ឯកតា ៖

  1. រកកូអរដោនេនៃរូបភាព \(P'\)

  2. តើ \(P'\) ស្ថិតនៅក្នុងកាដ្រង់ណា?

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(P'(-2 + 3, 3 - 5) = P'(1, -2)\)

  • \(x > 0, y < 0 \Rightarrow P'\) នៅ កាដ្រង់ទី ៤។

៥០លំហាត់ទី ៥០

គេមានបន្ទាត់ \((d)\) មួយត្រូវបានរំកិលតាមវ៉ិចទ័រ \(\vec{u}\) ទៅជាបន្ទាត់ \((d')\) ៖

  1. បញ្ជាក់ពីទីតាំងធៀបរវាង \((d)\) និង \((d')\)

  2. តើនៅពេលណាដែល \((d') \equiv (d)\)?

មើលដំណោះស្រាយ
  • \((d') \parallel (d)\) (ស្របគ្នា)

  • \((d') \equiv (d)\) នៅពេល \(\vec{u}\) ស្របនឹង \((d)\) ឬ \(\vec{u} = \vec{0}\)។

សំណួរពហុជ្រើសរើស

ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវតែមួយ រួចចុច «ពិនិត្យ»។ ចម្លើយរបស់អ្នកត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងកុំព្យូទ័រនេះ។

✎ សំណួរទី ១–១០

✎ សំណួរទី ១១–២០

✎ សំណួរទី ២១–៣០

✎ សំណួរទី ៣១–៤០

✎ សំណួរទី ៤១–៥០

តេស្តសមត្ថភាព ៖ មេរៀនទី ១៩ ភាពឆ្លុះ — ៥០ សំណួរ · ៩០ នាទី

ចាប់ផ្ដើមតេស្ត